วิธีเจรจาต่อรองเงินเดือนตอนสัมภาษณ์งาน

ผู้สมัครงานจำนวนมากปล่อยให้โอกาสเพิ่มรายได้หลุดลอยไปเพียงเพราะไม่กล้าเปิดปากพูดเรื่องเงินเดือน หรือพูดผิดจังหวะจนทำให้การเจรจาไม่ราบรื่น แท้จริงแล้วการเจรจาต่อรองเงินเดือนเป็นขั้นตอนปกติที่เกิดขึ้นได้ในกระบวนการสัมภาษณ์งานและช่วงรับข้อเสนองาน และที่สำคัญคือเป็นทักษะที่ฝึกฝนและพัฒนาให้ดีขึ้นได้ บทความนี้จะพาไปดูตั้งแต่เหตุผลที่ควรเจรจา การเตรียมตัว จังหวะเวลาที่เหมาะสม เทคนิคการพูด ไปจนถึงเช็กลิสต์ที่นำไปใช้ได้ทันที

ทำไมการเจรจาเงินเดือนถึงสำคัญกว่าที่คิด

หลายคนมองข้ามการเจรจาเงินเดือนเพราะกลัวว่าจะทำให้ดูเรื่องมากหรือเสียโอกาสได้งาน แต่ในความเป็นจริงฝ่ายบริษัทมักมีกรอบงบประมาณเงินเดือนสำหรับแต่ละตำแหน่งเตรียมไว้อยู่แล้วก่อนเปิดรับสมัคร ซึ่งหมายความว่ามีพื้นที่ให้ต่อรองอยู่ในระดับหนึ่งเสมอ การไม่เจรจาเลยจึงเท่ากับปล่อยให้ตัวเองได้รับเพียงตัวเลขเริ่มต้นที่บริษัทเสนอมา โดยไม่ได้ใช้สิทธิ์ที่มีอยู่อย่างเต็มที่

นอกจากผลตอบแทนที่อาจเพิ่มขึ้นในระยะสั้น การเจรจาที่ดียังส่งผลต่อฐานเงินเดือนในอนาคต เพราะการปรับขึ้นเงินเดือนครั้งต่อไปมักคำนวณจากฐานเดิม ตัวเลขที่ต่อรองได้ตั้งแต่วันแรกจึงมีผลสะสมในระยะยาว การมองเห็นภาพนี้จะช่วยให้กล้าเปิดบทสนทนาเรื่องเงินเดือนมากขึ้น

เตรียมตัวก่อนสัมภาษณ์ ต้องรู้อะไรบ้าง

ก่อนเข้าห้องสัมภาษณ์ ควรศึกษาข้อมูลเงินเดือนตลาดของตำแหน่งที่สมัคร โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ขนาดองค์กร อุตสาหกรรม และประสบการณ์ที่ตรงกับตำแหน่งนั้น เพื่อให้มีกรอบตัวเลขที่สมเหตุสมผลในการอ้างอิง แม้จะไม่มีตัวเลขตายตัวที่ใช้ได้กับทุกกรณี แต่การมีข้อมูลรองรับจะช่วยให้พูดคุยด้วยความมั่นใจมากขึ้น

อีกสิ่งที่ควรเตรียมคือตัวอย่างผลงานหรือความสำเร็จที่แสดงให้เห็นคุณค่าที่จะนำมาให้องค์กร เพราะการเจรจาเงินเดือนที่ได้ผลไม่ได้อยู่ที่การขอเฉยๆ แต่อยู่ที่การเชื่อมโยงตัวเลขที่ขอกับคุณค่าที่จะส่งมอบให้กับตำแหน่งนั้น

จังหวะเวลาที่เหมาะสมในการพูดเรื่องเงินเดือน

โดยทั่วไป ควรปล่อยให้ฝ่ายบริษัทเป็นผู้เปิดประเด็นเรื่องตัวเลขเงินเดือนก่อนหากเป็นไปได้ เพราะจะทำให้รู้กรอบงบประมาณที่มีอยู่และสามารถต่อรองได้อย่างมีข้อมูลมากขึ้น หากบริษัทถามถึงความคาดหวังเงินเดือนตั้งแต่รอบแรกของการสัมภาษณ์ ควรตอบด้วยช่วงตัวเลขที่กว้างพอสมควรแทนการระบุตัวเลขเดียวที่ตายตัว

ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดมักเป็นหลังจากที่ทั้งสองฝ่ายเห็นตรงกันแล้วว่าเหมาะสมกับตำแหน่งนี้ หรือในขั้นตอนที่ได้รับข้อเสนองานอย่างเป็นทางการ เพราะเป็นช่วงที่บริษัทแสดงความสนใจชัดเจนแล้ว ทำให้มีอำนาจต่อรองมากกว่าช่วงต้นของกระบวนการสัมภาษณ์

เทคนิคการพูดและประโยคที่ใช้เจรจาได้จริง

เมื่อถูกถามถึงความคาดหวังเงินเดือน สามารถตอบในลักษณะที่เปิดพื้นที่การต่อรองไว้ เช่น การบอกว่ายินดีพิจารณาตามโครงสร้างของบริษัทโดยอ้างอิงจากประสบการณ์และข้อมูลตลาดที่ได้ศึกษามา แทนที่จะปฏิเสธไม่ตอบหรือระบุตัวเลขที่ต่ำเกินไปเพราะกลัวเสียโอกาส

หากได้รับข้อเสนอที่ต่ำกว่าที่คาดหวัง สามารถแสดงความขอบคุณต่อข้อเสนอก่อน แล้วจึงชี้แจงด้วยเหตุผลที่ชัดเจนว่าทำไมจึงคาดหวังตัวเลขที่สูงขึ้น โดยอ้างอิงจากประสบการณ์ตรงและคุณค่าที่จะนำมาให้องค์กร การพูดด้วยน้ำเสียงที่สุภาพและมั่นใจจะช่วยให้การเจรจาดำเนินไปอย่างราบรื่นมากกว่าการใช้น้ำเสียงกดดันหรือเรียกร้อง

นอกจากตัวเงินเดือน ยังสามารถเปิดประเด็นเรื่องสวัสดิการอื่นๆ เช่น วันลาพักร้อน รูปแบบการทำงานที่ยืดหยุ่น หรือโบนัสประจำปี ซึ่งบางครั้งบริษัทอาจปรับให้ได้ง่ายกว่าตัวเลขฐานเงินเดือน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและควรหลีกเลี่ยง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการเป็นฝ่ายเอ่ยตัวเลขก่อนโดยไม่จำเป็น ทำให้เสียเปรียบตั้งแต่ต้นบทสนทนา อีกข้อผิดพลาดคือการตอบรับข้อเสนอทันทีโดยไม่ขอเวลาพิจารณา ทั้งที่การขอเวลาสักหนึ่งถึงสองวันเพื่อทบทวนเป็นเรื่องที่ทำได้ตามปกติ

การไม่เตรียมข้อมูลตลาดมาล่วงหน้าก็เป็นอีกจุดที่ทำให้เสียเปรียบ เพราะจะไม่มีหลักฐานรองรับตัวเลขที่ขอ นอกจากนี้การเจรจาด้วยน้ำเสียงกดดันหรือเปรียบเทียบกับข้อเสนอที่อื่นในทางที่ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกถูกบีบบังคับ อาจส่งผลเสียต่อความสัมพันธ์ในการทำงานตั้งแต่ยังไม่เริ่มงานจริง

ประเด็นเปรียบเทียบ	แนวทางเจรจาแบบตั้งรับ	แนวทางเจรจาแบบเตรียมพร้อม
การเตรียมข้อมูลตลาด	ไม่ได้ศึกษาข้อมูลมาก่อน ใช้ความรู้สึกเป็นหลัก	ศึกษาข้อมูลเงินเดือนตลาดและกรอบตำแหน่งล่วงหน้า
ความมั่นใจในการต่อรอง	ลังเล กลัวเสียโอกาส มักยอมรับข้อเสนอแรกทันที	มั่นใจในตัวเลขที่ตั้งไว้ พร้อมชี้แจงเหตุผลได้ชัดเจน
ผลลัพธ์ที่ได้รับ	มักได้รับตัวเลขเริ่มต้นโดยไม่มีการปรับเพิ่ม	มีโอกาสได้รับเงื่อนไขที่ดีขึ้นทั้งเงินเดือนและสวัสดิการ

เช็กลิสต์ก่อนเข้าห้องสัมภาษณ์

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเจรจาเงินเดือน

ควรพูดเรื่องเงินเดือนตอนไหนของการสัมภาษณ์

โดยทั่วไปควรรอให้เข้าสู่ช่วงท้ายของกระบวนการสัมภาษณ์หรือช่วงที่ได้รับข้อเสนองานแล้ว เพราะเป็นช่วงที่บริษัทแสดงความสนใจชัดเจน ทำให้มีอำนาจต่อรองมากกว่าการรีบพูดตั้งแต่รอบแรก

ถ้าบริษัทถามเงินเดือนปัจจุบันควรตอบอย่างไร

สามารถให้ข้อมูลโดยเน้นไปที่ความคาดหวังสำหรับตำแหน่งใหม่มากกว่าตัวเลขเดิม โดยอ้างอิงจากขอบเขตงานที่เปลี่ยนไปและข้อมูลตลาดที่ได้ศึกษามา

ถ้าข้อเสนอต่ำกว่าที่คาดหวังควรทำอย่างไร

ควรขอบคุณสำหรับข้อเสนอก่อน จากนั้นชี้แจงด้วยเหตุผลที่ชัดเจนพร้อมข้อมูลสนับสนุน และเสนอตัวเลขที่เหมาะสมกว่าอย่างสุภาพ หากตัวเลขยังไม่สามารถปรับได้ อาจพิจารณาสวัสดิการอื่นทดแทน

การเจรจาเงินเดือนจะทำให้เสียโอกาสได้งานหรือไม่

การเจรจาด้วยเหตุผลและข้อมูลรองรับอย่างสุภาพเป็นเรื่องปกติในกระบวนการจ้างงาน และมักไม่ส่งผลเสียต่อโอกาสได้งาน ตราบใดที่ทำด้วยท่าทีที่เหมาะสมและไม่กดดันอีกฝ่ายจนเกินไป

images

เข้าร่วมชุมชนของเรา